Καλώς ήρθατε στο YinYang.gr

 

Το yinyang.gr είναι ένα φιλόδοξο εγχείρημα για την προώθηση της Παραδοσιακής Κινέζικης Ιατρικής (ΠΚΙ) στην Ελλάδα. Καλούμε όλους εσάς που ασχολείστε με κάποιο από τα πεδία της ΠΚΙ να συμμετέχετε ενεργά στο εγχείρημα αυτό.

 

e-shop - Είσοδος Μέλους

Σχολιασμός στα «Κλασικά Κείμενα του Σφυγμού» του Βανγκ Σου Χε

πηγή: Περιοδικό "Κινέζικη Ιατρική"

Δημοσιεύτηκε για πρώτη φορά στο «Κλινικός Βελονισμός και Ανατολική Ιατρική», Τόμος 3, αρ. 1, 2002.

Του Λέον Χάμερ (Leon Hammer)
Μετάφραση: Μανιαβού Χριστίνα, υποψ. MSc TCM (christinamaniavou@gmail.com)

Μέρος Πρώτο

Το άρθρο αυτό μπορεί να συνοψιστεί σε μια μικρή ιστορία.
Ένα μικρό κορίτσι ρώτησε την μητέρα του γιατί έκοβε το ένα άκρο του ψητoύ πριν το βάλει στον φούρνο. Η μητέρα είπε: «Επειδή αυτός είναι ο τρόπος που το έκανε και η μητέρα μου, η γιαγιά σου. Εκείνη πρέπει να ρωτήσουμε».
Πήγαν στο σπίτι της γιαγιάς μόνο και μόνο για να διαπιστώσουν ότι η γιαγιά το έκανε με αυτόν τον τρόπο επειδή και η δική της μητέρα το έκανε έτσι. Και οι τρεις γενιές κατευθύνθηκαν τότε στο σπίτι της προγιαγιάς για να αναζητήσουν την σοφία της ηλικίας. Όταν της τέθηκε το ερώτημα, η προγιαγιά απλά γέλασε και είπε: «Γιατί, καλές  μου, το σκεύος ήταν πολύ μικρό».
Η Κινέζικη Ιατρική (KI) χρειάζεται καινούργιο σκεύος για το «ψητό» που έχει αναπτυχθεί  από την αρχαιότητα ως προς το μέγεθος και το σχήμα, ένα μεταφορικό «ψητό» όπως αποκαλούμε τη βιομηχανική επανάσταση και την επανάσταση της πληροφορικής. Ο άνθρωπος δεν έχει αλλάξει, αλλά οι δυνάμεις που τον επηρεάζουν έχουν αλλάξει πάρα πολύ, και τα σημεία που είχαν ιδιαίτερες σημασίες σε κάποια εποχή στην ιστορία δεν έχουν  πλέον τις ίδιες σημασίες. O σφιχτός σφυγμός δεν είναι πλέον ένδειξη εσωτερικού κρύου˙ στην εποχή μας είναι σημείο υπερλειτουργίας του νευρικού συστήματος.

1. Εισαγωγή
Με την εισαγωγή των νέων διδακτορικών προγραμμάτων που σαρώνουν την κοινότητα του βελονισμού, έχει ανακύψει η ανάγκη δημιουργίας νέων αντικειμένων  για να καλύψουν τις πρόσθετες ώρες που  απαιτούνται για τα προγράμματα αυτά.
Ένα από τα πεδία που αναπτύσσονται για τα διδακτορικά προγράμματα είναι η μελέτη των κλασικών κειμένων. Έχω πρόσφατα υπάρξει συμμετέχων-παρατηρητής σε διαλόγους που αφορούν αυτήν την φαινομενικά αθώα εξέλιξη σε έναν τομέα της ΚΙ με τον οποίο είμαι πολύ εξοικειωμένος, την κινέζικη διάγνωση σφυγμού, σε σχέση με την οποία θα ήθελα να μοιραστώ τις ανησυχίες μου. Οι παρακάτω παρατηρήσεις περιορίζονται στα κλασικά κείμενα σε σχέση με την κινέζικη διάγνωση σφυγμού. Έχω όμως την εντύπωσή ότι οι παρατηρήσεις που ακολουθούν αφορούν και άλλες πτυχές των κλασικών κειμένων.
Πριν συνεχίσω, επιτρέψτε μου να συστηθώ. Έχω συγγράψει την «Κινέζικη Διάγνωση Σφυγμού: Μια Σύγχρονη Προσέγγιση», που δημοσιεύτηκε το Νοέμβριο του 2001 από τις εκδόσεις ΄Ηστλαντ, η οποία περιέχει αναφορές όλων των γνωστών έργων που είχα στη διάθεσή μου στα αγγλικά κατά τη διάρκεια των τελευταίων δέκα ετών. Δεν ισχυρίζομαι ότι είμαι ακαδημαϊκός. Ως εκ τούτου, οι αναφορές αυτές έχουν επανεξεταστεί από επιμελητή ο οποίος διαθέτει υψηλή πανεπιστημιακή εκπαίδευση στην αρχαία κινέζικη γλώσσα, η οποία πιστεύω πως τον καθιστά ικανό να κρίνει την ακρίβεια και συνάφειά τους.
Η θέση μου σε σχέση με τα κλασικά κείμενα είναι ότι θα πρέπει να μελετώνται  προσεκτικά. Δεν έχω ποτέ αποθαρρύνει κάποιον από τη μελέτη αυτή. Στην πραγματικότητα το σχέδιό μου πριν από δέκα χρόνια, πριν εμπλακώ με την συγγραφή του βιβλίου του σφυγμού, ήταν να αφιερώσω το γήρας μου σε μια ήσυχη ομφαλοσκόπηση και σε όλα τα κλασικά κείμενα που είναι διαθέσιμα στα αγγλικά, και ίσως να αναπτύξω περαιτέρω τις έννοιες του πρώτου μου βιβλίου, βασιζόμενος τόσο σε όσα διάβασα, όσο και σε δικές μου σκέψεις.
Φαίνεται δύσκολο να αναλάβει κανείς κριτική στάση ως προς τη μελέτη των κλασικών κειμένων, όσο δύσκολη φαίνεται η μητρότητα και η μηλόπιτα! Και  πράγματι παραμονεύουν για τους αμύητους κίνδυνοι τους οποίους και επιθυμώ να εξερευνήσω σε αυτό το άρθρο.

Ποιοί είναι οι κίνδυνοι;
2. Οι κίνδυνοι – Τα ίδια τα κλασικά κείμενα
Η κύριά μου ανησυχία σχετίζεται με τα ίδια τα κλασικά κείμενα. Υπάρχουν δύο αρχαία μονοπάτια στην ΚΙ. Το ένα αφορά το αφηρημένο και άκρως θεωρητικό πεδίο της ιατρικής που γέννησε τα βιβλία που φτάνουν σε μας, διαμέσου των αιώνων, ως τα κλασικά κείμενα. Αυτά ποτέ δεν αντανακλούσαν το δεύτερο μονοπάτι, την κοινή πρακτική της εποχής, η οποία βασιζόταν στην εμπειρία και δεν μπορούσε να καταγραφεί σε γραπτό λόγο για τις επόμενες γενιές εκτός και αν εγκρινόταν από τους γιατρούς της αυτοκρατορικής αυλής.
Στην πραγματικότητα, οι εξασκούντες την πραγματική ιατρική της φυλής, η οποία μεταδιδόταν από τη μία γενιά στην επόμενη, προτιμούσαν τον προφορικό από το γραπτό λόγο. Έτσι κρατούσαν ζηλότυπα τη μυστική και πρακτική ΚΙ, που έχει υπηρετήσει τον κινέζικο λαό για αρκετές χιλιάδες χρόνια, ανεξάρτητη σε μεγάλο βαθμό από τα κλασικά κείμενα.
Ενδιαφέρον είναι το γεγονός ότι αυτή η διάκριση μεταξύ της πρακτικής και της θεωρίας υπήρχε σε κάθε επίπεδο της κινέζικης κοινωνίας. Ενώ οι αφελείς, ειδικά στη Δύση, ταύτιζαν πάντα τον κινέζικο πολιτισμό με τον ταοϊσμό, τον κομφουκιανισμό και αργότερα τον βουδισμό, κάτω από αυτό το αξιοπρεπές και εξωτικό περίβλημα, οι πραγματικές κατευθυντήριες αρχές της κινεζικής κουλτούρας και ζωής, σύμφωνα με τον Τζόσεφ Κάμπελ, είχαν ενσωματωθεί σε μια πολύ διαφορετική φιλοσοφική προσέγγιση της ζωής. Έτσι, με αφετηρία την ίδια περίπου εποχή με τον ιδεαλιστή και ευγενή Λάο Τζι και τον Κομφούκιο και με αποκορύφωμα την εποχή της κυριαρχίας της δυναστείας των Τσιν το 221 π.Χ., υπήρξαν και οι νομικιστές. Εξάλειψαν τoν ιπποτισμό από τη φεουδαρχική Κίνα και μέχρι σήμερα έχουν κυριαρχήσει στην Άπω Ανατολή με τη βασική αρχή ότι όποιος φέρεται ισότιμα σε έναν αδύναμο, αξίζει αυτό που παθαίνει. To Περλ Χάρμπορ και οι λεηλασίες της ιαπωνικής αυτοκρατορίας στην Κίνα και στον Ειρηνικό είναι τα καλύτερα πιο πρόσφατα παραδείγματα αυτής της φιλοσοφίας. Αυτές είναι οι πράξεις, για τις οποίες οι Ιάπωνες έχουν σταθερά αρνηθεί να ζητήσουν συγγνώμη, για τον απλό λόγο ότι ο νομικισμός διδάσκει ότι αυτός που πράττει εσφαλμένα δεν είναι ο καταστρέφων, αλλά εκείνος που επιτρέπει στον εαυτό του να καταστραφεί. Το να μην εκμεταλλευτεί κανείς την ευκαιρία να αφανίσει τον εχθρό, χρησιμοποιώντας οποιονδήποτε τρόπο, είναι μια ασυγχώρητη ατίμωση.
Όσον αφορά την προφορική παράδοση εκτός της φυλής, ο Δρ. Σεν μου τόνισε ότι όταν ένας Κινέζος γιατρός διδάσκει, μόνο εξήντα τοις εκατό είναι αλήθεια, «το σαράντα τοις εκατό δεν είναι αλήθεια». Ένας άλλος Κινέζος γιατρός μου είπε: «Οι Κινέζοι δεν τους διδάσκουν όλους». Λίγοι ξένοι έγιναν δεκτοί μέχρι την εποχή μας. Ακόμα και τώρα, δεν είμαστε σίγουροι για το πόσα από όσα μοιράζονται αυτές οι παραδόσεις με το κοινό, και συχνά σε υψηλή τιμή, είναι πλήρη ή σωστά. Τα βασανιστήρια από τους κομμουνιστές στην ενδοχώρα προκάλεσαν την αποκάλυψη μερικών τέτοιων μυστικών, όπως το βότανο Γιού Ναν Μπάι Γιάο (yún nán bái yào, 云南白药) και έρχονται και άλλες τέτοιες αποκαλύψεις επειδή το χρηματικό αντίτιμο τώρα είναι το σωστό.
Φυσικά κάποιοι από αυτούς που μετέδιδαν προφορικά την γνώση ήταν εξοικειωμένοι με τα κλασικά κείμενα, αλλά ως επί το πλείστον οδηγούνταν από την εμπειρία. Σήμερα υπάρχει ανάμεσά μας μια σειρά από αξιοσέβαστους δάσκαλους που προέρχονται από αυτά τα αρχαία μονοπάτια της προφορικής παράδοσης, οι οποίοι εξακολουθούν να αρνούνται να συγγράψουν. Κλινικά δεν υπάρχει σύγκριση μεταξύ της αποτελεσματικότητας αυτών που έχουν μεταδοθεί προφορικά και των συχνά μυστηριακών κλασικών κειμένων.
Αυτή η μυστικότητα οδήγησε έναν παρατηρητή, τον Τζέημς Ράμχολτζ, να δηλώσει σε ένα αδημοσίευτο άρθρο, την «Εισαγωγή στην Ανωτέρου Επιπέδου Διάγνωση Σφυγμού, Θεωρία και Κλινική Πρακτική, υπό το φως των Κλασικών Κειμένων του Κίτρινου Αυτοκράτορα για τα 81 Δύσκολα Θέματα, του Λι Σι Τζεν και των Κλασικών Κειμένων του Σφυγμού» (Προσωπική Επικοινωνία, Ιούνιος "00), ότι:
«Δυστυχώς, τα κλασικά κείμενα είναι στην πραγματικότητα φτωχά διδακτικά εργαλεία. Συχνά αναφέρουν πράγματα χωρίς σαφείς λεπτομέρειες ή επεξηγήσεις. Τα σχόλια μερικές φορές μοιάζουν σαν να αφορούν εντελώς άσχετα θέματα. Ακόμα κι όταν διαβάζουμε το πρωτότυπο κείμενο στα κινέζικα, το νόημα, η μετάφραση και η ερμηνεία του είναι συχνά αμφιλεγόμενα. Τα κλασικά κείμενα είναι στην πραγματικότητα το σημείο εκκίνησης για μελέτη και έρευνα, και όχι η συνολική γνώση ή ο τελικός κριτής του τί μπορεί να είναι αντικείμενο γνώσης».
Παρ 'όλα αυτά, δεν υπάρχει μόνο ένας τρόπος για επιτυχή διάγνωση και θεραπεία. Ένας έντιμος άνθρωπος που έχει περάσει χρόνια διατριβής σε μια δοκιμασμένη μεθοδολογία, θα θεραπεύει ανεξάρτητα από τη μέθοδο. Δεν υπάρχει καμία αμφιβολία στο μυαλό μου, ότι υπάρχουν κάποιοι μέσα στους αιώνες και μέχρι σήμερα που εξασκούν την ιατρική με μεγάλη επιδεξιότητα σύμφωνα με τα κλασικά κείμενα. Από όσο γνωρίζω, αυτοί είναι λίγοι και δεν είναι συγκεντρωμένοι.

3. Οι νεοκλασικιστές
Τα κλασικά κείμενα είναι ένα πολύτιμο στοιχείο της κληρονομιάς μας και ενδεχομένως θησαυροφυλάκιο σοφίας, η οποία αν γίνει, προσεκτικά, αντικείμενο  μελέτης, μπορεί να προσφέρει νέες επιγνώσεις πάνω σε παλιές ιδέες.
Ωστόσο, τα κλασικά κείμενα είναι ένα αίνιγμα, των οποίων η ουσιαστική ανάγνωση είναι αντικείμενο των μεγαλύτερων θεωρητικών όπως των Νίντχαμ, Ούνσχουλντ, Κλώντ Λαρρέ,  Ελιζαμπέτ Ροσά Ντε λα Βαλέ, Χάϊνερ Φρουεχάουφ, και των λιγότερο γνωστών Δρ. Τσουένγκ , Νταν Μπένσκυ και Ρόμπερτ Τζόνς.
Πέρα από τους λίγους που αναφέρθηκαν παραπάνω, και ίσως μερικούς ακόμα, πόσοι άνθρωποι σε αυτόν τον κόσμο είναι πραγματικά μελετητές της κλασικής Κινέζικης Ιατρικής; Ποιος είναι αρμόδιος να την διδάξει;
Με εβδομήντα χρόνια εμπειρίας, ίσως ο Δρ. Σεν, ο οποίος μελέτησε τα κλασικά κείμενα, έχει κερδίσει το δικαίωμα να πει, όπως και συχνά έκανε ότι: «το βιβλίο είναι λάθος», ή κατ’ εξαίρεση, αν ο ίδιος το επέλεγε: «το βιβλίο είναι σωστό».

3.1. Ο Βανγκ Σου Χε και ο ανώμαλος σφυγμός

3.1.1 Εισαγωγή
Επιτρέψτε μου να σας παρουσιάσω την άποψή μου με ένα σχολιασμό στον Βανγκ Σου Χε (Wáng shū-hé, 王叔和) και τους πρόσφατους ερμηνευτές του σχετικά με ένα θέμα με το οποίο είμαι εξοικειωμένος.
Κανένας άλλος ο οποίος έχει συμβάλλει στη βιβλιογραφία σχετικά με τη διάγνωση του σφυγμού, δεν είναι περισσότερο γνωστός, ούτε έχει μεγαλύτερη επιρροή, από τον Βανγκ Σου Χε, ο οποίος συνέγραψε τα έργα του τον δεύτερο αιώνα μ.Χ.. Σχεδόν κάθε σχολιαστής του σφυγμού έκτοτε έχει επαναλάβει τις περιγραφές του για τις ποιότητες του σφυγμού με μικρή μόνο απόκλιση. Επομένως, είναι σημαντικό να εξεταστεί τουλάχιστον ένα δείγμα της δουλειάς του και να δούμε, σε ποιά σημεία και αν, αυτό είναι σχετικό με την ΚΙ του εικοστού πρώτου αιώνα.
Ο Βανγκ Σου Χε στα «Κλασικά Κείμενα του Σφυγμού» (Mài Jīng, 脉经) i  περιγράφει τον ανώμαλο σφυγμό ως εξής: «είναι νηματοειδής και αργός, που έρχεται και φεύγει με δυσκολία, και είναι διάσπαρτος ή με διακοπή, αλλά έχει τη ικανότητα να επανέρχεται. (Άλλες εκδόσεις των «Κλασικών Κειμένων του Σφυγμού» τον περιγράφουν ως βραχύ και επιπλέοντα και σε άλλη περιγράφεται ως βραχύς με διακοπές ή διάσπαρτος). Όταν η άφιξη ή η αναχώρηση είναι αργή, υπάρχει μεγαλύτερη πιθανότητα διαταραχής της ροής των υγρών».  Δεν αναφέρεται ποτέ στην περιγραφή των Κλασικών Κειμένων του Κίτρινου Αυτοκράτορα «ξύσιμο μπαμπού».
Όπως αναφέρθηκε παραπάνω, αυτό το μάντρα έχει επαναληφθεί λέξη προς λέξη για 1.900 χρόνια, τουλάχιστον από τους ακόλουθους μεταφρασμένους (στα αγγλικά) συγγραφείς που είναι στην διάθεσή μου: Κάπτσουκ, Γου Σούι Βαν, Ντενγκ, Λι Σι Τζεν, αν και ο Λι εξέφρασε κάποια σημαντική διαφωνία, όπως θα δούμε στη συνέχεια.
Ένας πρόσφατος σχολιαστής του Βανγκ αναφέρει, (παραφράζοντας αλλά αποδίδοντας ακριβώς ίδιο νόημα), ότι «αφού υπάρχουν διαφορετικά αίτια και παθολογίες σε σχέση με τη στάση αίματος, θα πρέπει να υπάρχουν διαφορετικές ποιότητες που σχετίζονται με την κατάσταση της στάσης αίματος».
Κάθε «διαφορετικό αίτιο» της στάσης αίματος, και υπάρχουν πολλά, αντανακλάται στο σφυγμό από μια διαφορετική και ξεχωριστή ποιότητα. Και ενώ αυτές οι ποιότητες μπορούν να εμφανίζονται ταυτόχρονα με τα σημεία της στάσης αίματος, δεν αποτελούν από μόνες τους σημείο αυτής της κατάστασης. Όπως αναφέρθηκε παραπάνω, τα σημεία της αιτίας και τα σημεία της παθολογίας με την οποία είναι αιτιολογικά συνδεδεμένα είναι σαφώς διαφορετικά. Στην πραγματικότητα, ακόμη πιο συχνά, αυτά τα σημεία δεν εμφανίζονται με κάποιο από τα αποδεκτά κριτήρια που απαιτούνται για τη διάγνωση της στάσης αίματος.

3.1.2 Στάση αίματος
3.1.2.1 Ορισμός της στάσης αίματος
Ποιά είναι λοιπόν τα κριτήρια, και πότε ξέρουμε ότι έχουμε στάση αίματος; Πού είναι τα όρια; Ο Βανγκ δεν δίνει ορισμό. Ούτε οι νεοκλασικιστές, στους οποίους θα αναφερθώ στην συνέχεια, το θεωρούν απαραίτητο να παρέχουν αυτό το θεμέλιο για τη θέση τους.
Ο Κάπτσουκ σχολιάζει τα «Σύνδρομα του Πηκτού Αίματος». Αναφέρει ότι: «Το σύνδρομο της υπερβολής στο αίμα είναι το πιο σημαντικό παράδειγμα σε αυτή την κατηγορία. Μπορεί να έχει προηγηθεί τραύμα, αιμορραγία, στάση τσι (το οποίο δεν μπορεί να κινήσει το αίμα) ή κρύο το οποίο εμποδίζει το αίμα. Το κύριο σημείο του πηχτού αίματος είναι ο πόνος. Αυτός ο πόνος είναι διαφορετικός από εκείνον της στάσης τσι, επειδή τείνει να εντοπίζεται σε σταθερό σημείο και να είναι διαξιφιστικός. Άλλα κοινά σημεία του συνδρόμου του πηχτού αίματος  είναι οι όγκοι, τα εξογκώματα και οι σκληρές, σχετικά ακίνητες, μάζες. Επαναλαμβανόμενες, συχνές αιμορραγίες (επειδή η ροή του αίματος παρεμποδίζεται, προκαλώντας «διαρροή») αιμορραγίες με πήγματα σκούρας, μωβ απόχρωσης - το χρώμα της κυκλοφορικής συμφόρησης, σκούρα επιδερμίδα, σκούρο μωβ σώμα γλώσσας με κόκκινες κηλίδες και ανώμαλος σφυγμός, ανήκουν στα χαρακτηριστικά του συνδρόμου του πηχτού αίματος».
Από τη στιγμή που όλες οι παθολογίες προκαλούν κάποια στάση αίματος, και ως εκ τούτου, όλες οι ποιότητες είναι αναπόφευκτα ακούσια σημεία αυτής της κατάστασης, πού μπορούμε να τραβήξουμε τη διαχωριστική γραμμή, όταν κάνουμε τη διάγνωση και να πούμε, «αυτό είναι σημείο της στάσης αίματος κι  αυτό δεν είναι» ; Σίγουρα αυτή η γραμμή δεν είναι o Βανγκ και οι πρωταγωνιστικές του ποιότητες  «νηματοειδής και αργός σφυγμός, που έρχεται και φεύγει με δυσκολία, και διάσπαρτος ή με διακοπή κ.λπ.»
3.1.2.2 Κλινικά ελεγμένοι τύποι της στάσης αίματος
Υπάρχουν διάφοροι τύποι στάσης αίματος ταξινομημένοι ανά περιοχή εντοπισμού και ανά αιτιολογία. Κανένας από αυτούς δεν έχει τα χαρακτηριστικά «νηματοειδής και αργός, που έρχεται και φεύγει με δυσκολία, και διάσπαρτος ή με διακοπή».
3.1.2.2.1 Ανά περιοχή εντοπισμού
3.1.2.2.1.1 Στάση αίματος στους ιστούς
Αυτή είναι η μόνη η οποία χαρακτηρίζεται από ανώμαλη ποιότητα («ξύνοντας μπαμπού»).
3.1.2.2.1.1 Στάση αίματος στο αίμα
Υπάρχει ζέστη στο αίμα και παχύς, κούφιος, γεμάτος-υπερχειλίζων, σχοινώδης σφυγμός και υπεραιμία ήπατος.
3.1.2.2.2 Υπερβολή και ανεπάρκεια
Σε αυτό το πλαίσιο, υπάρχουν δύο είδη στάσης αίματος που αναγνωρίζονται στη βιβλιογραφία σύμφωνα με τον Κάπτσουκ το ένα από τα οποία οφείλεται σε υπερβολή και το άλλο σε ανεπάρκεια.
Ο Κάπτσουκ αναφέρει ότι: «ο ανώμαλος σφυγμός μπορεί να έχει όψεις είτε ανεπάρκειας είτε υπερβολής. Εάν ένας ανώμαλος σφυγμός είναι επίσης αδύναμος ή νηματοειδής, αυτό είναι ένα σημείο ανεπάρκειας αίματος ή τζινγκ-πεμπτουσίας ώστε να γεμίσουν τα αιμοφόρα αγγεία. Αν είναι ισχυρός και αντιστέκεται στα δάχτυλα, τότε είναι γενικά ένα σημείο παρεμπόδισης της κίνησης λόγω πηχτού αίματος».
Μέχρι αυτό το σημείο ο Κάπτσουκ κάνει μια χρήσιμη διάκριση μεταξύ του σημείου, της ποιότητας του ανώμαλου σφυγμού και της αιτιολογίας, «είτε λόγω υπερβολής είτε λόγω ανεπάρκειας».
Στη συνέχεια ενώνεται με τον  Βανγκ Σου Χε και τους απολογητές του και συγχέει τη διάκριση μεταξύ αιτιολογίας και σημείων, λέγοντας ότι: «Σε σπάνιες περιπτώσεις, ένας ανώμαλος, δυνατός σφυγμός μπορεί να δείχνει παρεμπόδιση κίνησης λόγω υγρασίας η οποία είναι η ίδια ερμηνεία που δίνεται και για το αντίθετο είδος σφυγμού (δηλαδή του ολισθηρού)».
Συμβάλλει επίσης στη σύγχυση, συνδέοντας την ποιότητα του ανώμαλου σφυγμού, σημείο της στάσης αίματος, με άλλη ποιότητα, όταν λέει: «Ορισμένες πηγές περιλαμβάνουν έναν ακανόνιστο σφυγμό, («οι τρεις και πέντε δεν έχουν προσαρμοστεί») σε αυτό το είδος σφυγμού». Εδώ επαναλαμβάνει το σφάλμα του Βανγκ να συμπεριλαμβάνει τον διακοπτόμενο σφυγμό στον ορισμό του ανώμαλου.
Εδώ βλέπουμε τη συνεχιζόμενη σύγχυση της ταύτισης της αιτιολογίας της στάσης αίματος με το αποτέλεσμα, η οποία ξεκινά από τον Βανγκ, διατηρείται  στο πέρασμα των αιώνων και συνεχίζεται με τους τωρινούς του κήρυκες. Αλλά η ποιότητα που αντιπροσωπεύει την αιτία δεν είναι η ίδια με την ποιότητα που αντιπροσωπεύει το αποτέλεσμα.
Τα σημεία της αιτίας, όπως είναι φυσικό, θα εμφανιστούν με τα σημεία του αποτελέσματος.Εξακολουθούμε όμως να χρειαζόμαστε αποδείξεις του αποτελέσματος. Η ύπαρξη μιας πιθανής αιτίας σε καμία περίπτωση δεν αποτελεί απόδειξη ενός προκαθορισμένου αποτελέσματος. Όλες οι ποιότητες που αναφέρονται από τον Βανγκ Σου Χε και τους διαδόχους του συχνά εμφανίζονται χωρίς κανένα κλινικό σημείο ή σύμπτωμα του συνδρόμου της στάσης αίματος.
Ποιος είναι ο κίνδυνος; Χρησιμοποιώντας τον ορισμό του Βανγκ, που προβλήθηκε πρόσφατα από τους σύγχρονους θαυμαστές του, θα θεραπεύαμε έναν άνθρωπο με σφυγμό που είναι «νηματοειδής και αργός, που έρχεται και φεύγει με δυσκολία, και διάσπαρτος ή με διακοπή κ.λπ.» με βότανα και βελονισμό, ειδικά με βότανα, για τη στάση αίματος, όταν το μόνο που ζητά η  κατάστασή του είναι θεραπεία θρέψης και σταθεροποίησης. Σε ένα τέτοιο άτομο κινητικά βότανα μπορούν να προκαλέσουν μεγάλη ζημιά.
3.1.2.3 Λεπτομερής κριτική
Ας εξετάσουμε την άποψη του Βανγκ, που παπαγαλίζεται δια μέσου των αιώνων και αναβίωσε με τους σύγχρονους υποστηρικτές του, σχετικά με τις επιμέρους ποιότητες μιας κατάστασης, την οποία (άποψη) παρουσιάζουν ως αληθινό γεγονός.
3.1.2.3.1 Προβλήματα τύπου και δομικού περιεχομένου
Οι ερμηνευτές του Βανγκ παίρνουν λέξεις με διαφορετικές έννοιες και επιβάλλουν μια έννοια επί μιας άλλης, επειδή η λέξη γράφεται το ίδιο. Αυτό δεν είναι λογικό και αποτελεί οπορτουνιστική χρήση της αγγλικής γλώσσας. Είναι λάθος να συγχέουμε μια καθορισμένη ποιότητα σφυγμού, μια από τις 28 ή και περισσότερες ανάλογα με την πηγή, με τον ίδιο όρο που χρησιμοποιείται σε διαφορετικά συμφραζόμενα και αναφέρεται σε κάτι εντελώς διαφορετικό, όπως θα σας παρουσιάσω.
3.1.2.3.1.1 Οι λέξεις είναι οι ίδιες και οι σημασίες τους διαφορετικές
Για παράδειγμα, ένας σχολιαστής παίρνει α) τη λέξη «διάσπαρτος», η οποία ορίζεται στο λεξικό ως: «Το να πετάει κανείς κάτι από εδώ και από εκεί ή να σκορπίζει ή να πασπαλίζει, το να διαχωρίζει και να οδηγεί σε πολλές κατευθύνσεις, το να διασπείρει ή μια δύναμη που οδηγεί σε διαφορετικές κατευθύνσεις» και β) την ίδια λέξη διάσπαρτος, η οποία ορίζει μια ξεχωριστή ποιότητα με μια συγκεκριμένη αίσθηση και σημασία. Και επειδή γράφονται το ίδιο, ο αναλυτής επιβάλλει το περιεχόμενο της ποιότητας του διάσπαρτου στον όρο «διάσπαρτος» που χρησιμοποιείται από τον Βανγκ, τον οποίο μόλις όρισα.
Ο σχολιαστής αυτός καταλήγει στο συμπέρασμα ότι, δεδομένου ότι ο Βανγκ χρησιμοποιεί τη λέξη «διάσπαρτος» στην περιγραφή του ανώμαλου σφυγμού, η διάσπαρτη ποιότητα πρέπει να είναι σημείο της στάσης αίματος.
Ακόμα και ο Βανγκ κάνει την διάκριση περιγράφοντας την ποιότητα του διάχυτου ως «διάσπαρτου», αν και ποτέ δεν καθορίζει την αίσθηση του διάσπαρτου. Δεν ξέρουμε τι εννοεί με αυτό.
Η ποιότητα του διάσπαρτου περιγράφεται με απόλυτους όρους ως εξής:
«Η ποιότητα είναι αισθητή μόνο στο επίπεδο του τσι, όπου είναι πιο δυσδιάκριτη από ότι η ποιότητα του άδειου. Αντί για συνεχή αίσθηση, διασπείρεται στην πίεση σε ξεχωριστά κομμάτια, σαν να διαιρείται. Αυτό είναι ιδιαίτερα εμφανές όταν τα δάκτυλα κινούνται εγγύς και περιφερικά κατά μήκος της κερκιδικής αρτηρίας. Με ελαφριά πίεση η ποιότητα σταδιακά εξαφανίζεται και είναι εντελώς δυσδιάκριτη στα βαθύτερα επίπεδα» (βλ. παρακάτω  περισσότερες πληροφορίες σχετικά τη διάσπαρτη ποιότητα).
Η διάσπαρτη ποιότητα είναι πρωταρχικά ανεπάρκεια γιάνγκ, κυρίως του γιάνγκ του νεφρού. Ο Λι Σι Τζεν αναφέρει ότι «η κύρια αιτία αυτού του σφυγμού είναι η ανεπάρκεια και βλάβη του γιουάν-πρωταρχικού τσι» και αλλού μιλά μόνο για ανεπάρκεια γιάνγκ, της καρδιάς, του νεφρού και του σπλήνα. Στην πραγματικότητα, γράφει για «διάσπαρτο γιουάν-πρωταρχικό τσι». Αυτό μοιάζει να είναι το ίδιο με την έννοια του «το τσι είναι άγριο» που έμαθα από τον Δρ. Σεν και έχω περιγράψει σε προηγούμενο άρθρο στο Περιοδικό Ανατολικής Ιατρικής (Προς μια ενοποιημένη θεωρία της χρόνιας νόσου σε συνάρτηση με τον διαχωρισμό του γιν και του γιάνγκ και του «Το τσι είναι άγριο»). Δεν υπάρχει καμία νύξη από τον Λι Σι Τζεν στον σχολιασμό του επί της διάσπαρτης ποιότητας ως ένδειξης στάσης αίματος.
3.1.2.3.1.2 Χρήση τυχαίων ομοιοτήτων μεταξύ των εννοιών ορισμένων λέξεων για να υπονοηθεί η ταύτισή τους
Ακολουθεί ένα ακόμα παράδειγμα της επικρατούσας σύγχυσης των εννοιών, στο οποίο χρησιμοποιούνται όροι, οι έννοιες των οποίων είναι εντελώς αλλαγμένες για να εξυπηρετούν έναν ισχυρισμό. Οι εν λόγω όροι στην πραγματικότητα δεν έχουν καμία σχέση μεταξύ τους στην αίσθηση ή στη σημασία.
Για παράδειγμα: στην τραχιά ανώμαλη ποιότητα ένας σχολιαστής προσαρτά τη «μεταβαλλόμενη ένταση», μια ειδική ποιότητα στο πάνθεον των ποιοτήτων μου, η οποία έχει  μια συγκεκριμένη αίσθηση και ερμηνεία που δεν σχετίζεται με τη στάση αίματος, παρεκτός ως μια πιθανή αιτιολογία. Βασίζεται στο τυχαίο γεγονός ότι και οι δύο ποιότητες ποικίλλουν σε ύψος. Στη μια, την ανώμαλη ποιότητα, η διαφορά ύψους είναι στατική, ενώ στην άλλη, η διαφορά ύψους αλλάζει συνεχώς.
Η ανώμαλη ποιότητα είναι σχετικά σταθερή και καθορισμένη όσον αφορά την κατακόρυφη κίνηση και έχει λίγη από την ανήσυχη κυματοειδή δραστηριότητα που σχετίζεται με τη μεταβαλλόμενη ένταση. Το γεγονός ότι υπάρχουν χτύποι σε διαφορετικά ύψη δεν έχει σε τίποτα να κάνει με την ποιότητα της μεταβαλλόμενης έντασης και εύρους όπως περιγράφεται από εμένα και τον Δρ. Σεν, ως μια δυναμική κίνηση που πάει πάνω-κάτω ως προς την ένταση και το εύρος του κύματος. Δεν υπάρχει τίποτα στους όρους «ξύνοντας μπαμπού» ή «πλύσιμο ρούχων σε σανίδα» που να υπονοεί την κίνηση που χαρακτηρίζει την ταλάντωση που ενυπάρχει στην ποιότητα «μεταβαλλόμενη  ένταση  και εύρος».
Όσον αφορά την ερμηνεία, η «μεταβαλλόμενη  ένταση και εύρος» είναι σημείο, σε διαφορετικές θέσεις, του διαχωρισμού του γιν και του γιάνγκ του οργάνου που αντιπροσωπεύεται από αυτή τη θέση, και δεν είναι ποτέ κλινικό σημείο στάσης αίματος. Όπως προαναφέρθηκε, υπό την παρουσία άλλων κριτηρίων η στάση αίματος, όπως περιγράφεται σε προηγούμενες παραγράφους, το παραπάνω θα μπορούσε να θεωρηθεί ως η αιτία.
Και πάλι, βλέπουμε σημεία είτε μιας πραγματικής σύγχυσης ή σημεία παρερμηνείας, όταν τα νοήματα και οι αισθήσεις των όρων διαστρεβλώνονται για να ενισχύσουν τον ισχυρισμό ύπαρξης πολλαπλών ποιοτήτων σε μια συγκεκριμένη κατάσταση, στην προκειμένη περίπτωση  τη στάση αίματος.
Ο ισχυρισμός είναι ότι οι όροι που περιγράφουν νέες ποιότητες με διακριτές ερμηνείες, όπως η μεταβαλλόμενη ένταση είναι ουσιαστικά πτυχές μιας άλλης ποιότητας, της ανώμαλης, μιας εντελώς διαφορετικής περίπτωσης, και επομένως έχουν επινοηθεί τεχνητά από εμένα.
3.1.2.3.2 Ιατρικά προβλήματα
Για άλλη μια φορά αναφέρουμε ότι πράγματι υπάρχουν πολλές διαφορετικές ποιότητες που σηματοδοτούν μια ευρεία ποικιλία παθολογικών καταστάσεων που  οδηγούν σε στάση αίματος, αλλά δεν είναι σημεία για το ότι η στάση αίματος έχει πραγματικά επέλθει.
Και επαναλαμβάνω ότι όλες οι παθολογικές καταστάσεις θα προκαλέσουν αναπόφευκτα κάποια στάση αίματος. Ως εκ τούτου, δυνητικά, όλες οι ποιότητες που αντιπροσωπεύουν αυτές τις καταστάσεις θα μπορούσαν εσφαλμένα να ονομάζονται σημεία της στάσης αίματος. Οποιοσδήποτε συνδυασμός ποιοτήτων με την ανώμαλη ποιότητα είναι πιθανός και συμβαίνει.
Ένας σύγχρονος συγγραφέας από την ηπειρωτική Κίνα, ο Λου Γιου Μπιν   διαφωνεί με τον Βανγκ Σου Χε. Ο ίδιος δηλώνει:
«Παρόλο που ο άνισος σφυγμός εμφανίζεται, κλινικά, συχνά μαζί με τoν νηματοειδή σφυγμό, τον αργό σφυγμό, τον βραχύ σφυγμό, τον διάσπαρτο σφυγμό, κ.λπ., δεν είναι αυτοί οι βασικοί παράγοντες που συνιστούν τον άνισο σφυγμό».
Στο έργο του «Διαφοροποίηση των Παρόμοιων Σφυγμών» σημειώνει:
«Δεδομένου ότι τον άνισο σφυγμό τον αισθάνεται κανείς ανώμαλο, ορισμένοι γιατροί στην ιστορία έχουν παρατηρήσει ότι έχει διαλείμματα. Όμως, οι παρατηρήσεις τους δεν είναι αποδεκτές από τους περισσότερους γιατρούς, επειδή ο άνισος σφυγμός, σε αντίθεση με τους σφυγμούς με διαλείμματα, όπως o διαλείπων σφυγμός, ο ταχύς σφυγμός και ο οζώδης σφυγμός, δεν έχει ασυνήθιστα διαλείμματα, αν και δίνει την αίσθηση του ανώμαλου.
Ο άνισος σφυγμός είναι επίσης διαφορετικός από τoν αργό σφυγμό. Ο αργός σφυγμός χαρακτηρίζεται από την επιβράδυνση του ρυθμού, δίνοντας τρεις με τέσσερις χτύπους ανά αναπνευστικό κύκλο, ενώ ο  άνισος σφυγμός, αν και τον αισθάνεται κανείς διστακτικό, έχει κανονικό καρδιακό ρυθμό. Καθώς τον άνισο σφυγμό τον βλέπουμε συχνά σε  σοβαρές καταστάσεις που χαρακτηρίζονται από απώλεια αίματος, κατανάλωση της τζινγκ-πεμπτουσίας, στάση τσι και στάση αίματος, εμφανίζεται συχνά μαζί με τον νηματοειδή σφυγμό, τον αργό σφυγμό, τον διάσπαρτο σφυγμό ή τον βραχύ σφυγμό. Έτσι, στο παρελθόν, πολλοί γιατροί υποστήριξαν ότι ο άνισος σφυγμός θα πρέπει να έχει αλλαγές, όπως η μείωση ή η αύξηση του μεγέθους του σφυγμού (ένταση και εύρος), άτακτες μεταβολές του ρυθμού, ή μη φυσιολογικές μεταβολές του καρδιακού παλμού. Ωστόσο, ο άνισος σφυγμός ορίζεται μόνο με βάση τις αλλαγές του σφυγμού ως προς το σχήμα του, ή την ανώμαλη αίσθηση κατά την λήψη του, οπότε όταν ο άνισος σφυγμός παρουσιάζεται μαζί με τις ποιότητες σφυγμού που αναφέρθηκαν παραπάνω, αυτό  μας δείχνει μόνο τη συνύπαρξη αυτών των σφυγμών. Στην ουσία, ο άνισος σφυγμός δεν έχει αυτές τις πρόσθετες προϋποθέσεις».
Ο Λι Σι Τζεν επαναλαμβάνει τις φράσεις του Βανγκ Σου Χε στον πρόλογό του  σχετικά με τον ανώμαλο σφυγμό, και συνεχίζει λέγοντας κάτι εντελώς αντίθετο, αναγκαστικά συμφωνώντας έτσι με τον Λου Γιου Μπιν, τον Σεν και εμένα.
Στο έργο του «Συγκρίσεις», ο Λι δηλώνει ότι:
«Ο ανώμαλος σφυγμός δεν πρέπει να συγχέεται με τον διάσπαρτο, τον διαλείποντα ή τον λεπτό σφυγμό». «Ο ανώμαλος σφυγμός έχει ρίζα και παρόλο που φαίνεται να  διασπείρεται, δεν το κάνει. Αυτή είναι η κύρια διαφοροποίησή του από τον διάσπαρτο σφυγμό». «Ο ανώμαλος σφυγμός δεν σταματά περιοδικά, σε αντίθεση με τον διαλείποντα σφυγμό». «Ο ανώμαλος σφυγμός μπορεί να γίνει ξεκάθαρα αισθητός στο επιφανειακό και βαθύ επίπεδο, σε αντίθεση με τον λεπτό».
O Λου, και προφανώς και o Λι, αναγνωρίζουν την ανάγκη για μια πιο ολοκληρωμένη διαφοροποίηση των ποιοτήτων ώστε να αποφεύγουμε τη χρήση  μιας ποιότητας για να περιγράψουμε πολλές διαφορετικές καταστάσεις, όπως συνέβαινε συχνά στο παρελθόν και έγινε τόσο ξεκάθαρο με τον Βανγκ Σου Χε, όπως μόλις είδαμε. Ο Βανγκ Σου Χε στον πρόλογο του βιβλίου του, «Κλασικά Κείμενα του Σφυγμού» αναφέρει ότι: «Οι μηχανισμοί του σφυγμού είναι λεπταίσθητοι, και οι εικόνες του σφυγμού είναι δυσχερείς  στη διαφοροποίηση» ii.
Με βάση το έργο του Δρ. Σεν έχω επιχειρήσει να κάνω αυτή τη διαφοροποίηση, την οποία προφανώς  ο Βανγκ βρήκε τόσο δύσκολη, όπως αποδεικνύεται από τη σύγχυση του ορισμού του σφυγμού που συνδέεται με τη στάση αίματος.
3.1.3 Απόπειρες  επαναπροσδιορισμού, μείωσης και ευτελισμού των πρόσφατων εξελίξεων στη διαφοροποίηση των ποιοτήτων του σφυγμού
Το ακόλουθο αποτελεί απάντηση σε μια απόπειρα ορισμένων να εξισώσουν τις ποιότητες του Βανγκ, όπως αναφέρονται στα «Κλασικά Κείμενα του Σφυγμού» με εκείνες που περιγράφονται στη «Σύγχρονη Διάγνωση Σφυγμού». Η προσπάθεια έγινε για να αποδειχθεί ότι η περιγραφή του Βανγκ για τον ανώμαλο σφυγμό: «νηματοειδής και αργός, που έρχεται και φεύγει με δυσκολία και διάσπαρτα κ.λπ.».) είναι ποιότητα προς ποιότητα ίδια με τη δική μου, με διαφορετική ορολογία. Και η θέση είναι, ότι οι ειδικές αυτές ποιότητες που δεν συνδέονται άμεσα με τη στάση αίματος από εμένα, είναι στην πραγματικότητα ακριβώς αυτό, σύμφωνα με την αυθεντία, τον ορισμό του Βανγκ. Όπως θα δούμε παρακάτω, τίποτα δεν θα μπορούσε να είναι πιο μακριά από την αλήθεια ή περισσότερο δυνητικά επιβλαβές για τους ασθενείς. Εκείνοι που υποστηρίζουν τους παραπάνω ισχυρισμούς δεν θα ευχόντουσαν να  αποκαλυφθούν τα ονόματά τους. Τα παρακάτω είναι μερικά παραδείγματα.
Η συνέχεια του άρθρου θα δημοσιευτεί στο επόμενο τεύχος.

Υποσημειώσεις

i. Βανγκ Σου Χε  τα «Κλασσικά Κείμενα του Σφυγμού», παράγραφος 4.

ii. Παραδόξως, στον Κίτρινο Αυτοκράτορα (όπου για πρώτη φορά χρησιμοποιήθηκε ο όρος «ξύνοντας μπαμπού») δεν αναφέρεται πουθενά ότι θα μπορούσε να εντοπιστεί στον όγκο του σφυγμού το «νηματοειδής και αργός, που έρχεται και φεύγει με δυσκολία, και διάσπαρτος ή με διακοπή».
Ο Βανγκ Σου Χε: (ο πρώτος που χρησιμοποίησε τον όρο «ανώμαλος» απ’ όσο γνωρίζω) είναι ο πρώτος που χρησιμοποίησε τους όρους «νηματοειδής και αργός, που έρχεται και φεύγει με δυσκολία, και διάσπαρτος ή με διακοπή», οι οποίοι επαναλαμβάνονται από συνήθεια στο πέρασμα των αιώνων.

Κάπτσουκ: σελ. 309: «ακανόνιστος στο ρυθμό. Σε αυτήν την περίπτωση ονομάζεται «τα τρία και πέντε δεν έχουν προσαρμοστεί και κάποιες φορές δίνονται τρεις χτύποι ανά αναπνοή και άλλες φορές πέντε χτύποι ανά αναπνοή». Αυτό είναι σημαντικό, διότι δεν υπάρχει καμία άλλη κατηγορία σφυγμού που να περιλαμβάνει αυτή την αταξία. Σημείωση: Υπάρχει μια τέτοια κατηγορία σφυγμού στο σύστημα  Σεν-Χάμερ, η οποία ονομάζεται «μεταβολή του ρυθμού σε κατάσταση ηρεμίας».