Καλώς ήρθατε στο YinYang.gr

 

Το yinyang.gr είναι ένα φιλόδοξο εγχείρημα για την προώθηση της Παραδοσιακής Κινέζικης Ιατρικής (ΠΚΙ) στην Ελλάδα. Καλούμε όλους εσάς που ασχολείστε με κάποιο από τα πεδία της ΠΚΙ να συμμετέχετε ενεργά στο εγχείρημα αυτό.

 

e-shop - Είσοδος Μέλους

Η νομική κατάσταση της άσκησης της Κινέζικης Ιατρικής στην Ελλάδα

πηγή: Περιοδικό "Κινέζικη Ιατρική"
Μέρος πρώτο: Η διοικητική πρακτική και το συνταγματικό δικαίωμα των θεραπευτών Κινέζικης Ιατρικής στην επαγγελματική ελευθερία

Ειρήνη Μυρ. Περβολαράκη, νομικός, MSc Δημοσίου Δικαίου Νομικής Σχολής Αθήνας, σπουδάστρια Κινέζικης Ιατρικής (e.pervolaraki@outlook.com.gr)

Συνολικό διάγραμμα της μελέτης

Η νομική κατάσταση της άσκησης της Κινέζικης Ιατρικής στην Ελλάδα
Μέρος πρώτο: Η διοικητική πρακτική και το συνταγματικό δικαίωμα των θεραπευτών Κινέζικης Ιατρικής στην επαγγελματική ελευθερία
Μέρος δεύτερο:  Όψεις ευρωπαϊκού δικαίου
Μέρος τρίτο:  Η νομολογία των ελληνικών δικαστηρίων
Μέρος τέταρτο: Συγκριτική μελέτη των νομικών ρυθμίσεων άλλων κρατών, ευρωπαϊκών και μη και οι ρυθμίσεις εθνικών και διεθνών συλλόγων Κινέζικης Ιατρικής
Μέρος πέμπτο: Συμπεράσματα και προτάσεις του Ελληνικού Συλλόγου Κινέζικης Ιατρικής για την άσκηση της Κινέζικης Ιατρικής στην Ελλάδα

Διάγραμμα παρόντος, πρώτου, μέρους

Η διοικητική πρακτική και το συνταγματικό δικαίωμα των θεραπευτών Κινέζικης Ιατρικής στην επαγγελματική ελευθερία
1. Εισαγωγή
2. Η διοικητική πρακτική και το συνταγματικό δικαίωμα των θεραπευτών Κινέζικης Ιατρικής στην επαγγελματική ελευθερία
2.1.     Η διοικητική πρακτική του Υπουργείου Υγείας
2.1.1.     Οι εκδοθείσες εγκύκλιοι. 
2.1.2.    Ορισμός της ιατρικής πράξης, διάκριση μεταξύ δυτικής και Κινέζικης Ιατρικής καθώς και μεταξύ ιατρικού βελονισμού και Κινέζικης Ιατρικής
2.2. Η υφιστάμενη διοικητική πρακτική του Υπουργείου Οικονομικών και των φορολογικών αρχών
2.3.    Το συνταγματικό, ατομικό, δικαίωμα της επαγγελματικής ελευθερίας των θεραπευτών Κινέζικης Ιατρικής
3. Συμπεράσματα
4. Παράρτημα
Αναφορές

1.Εισαγωγή

Η Κινέζικη Ιατρική είναι ένα θεραπευτικό σύστημα που έχει αρχίσει να εφαρμόζεται και στη χώρα μας.
Ως Κινέζικη Ιατρική ορίζεται από τον Ελληνικό Σύλλογο Κινέζικης Ιατρικής (ΕΣΚΙ) το σύνολο των συμπληρωματικών και εναλλακτικών πρακτικών που μοιράζονται κοινές αρχές και έχουν αναπτυχθεί στην Κίνα τουλάχιστον τα προηγούμενα 2.000 χρόνια. Στις πρακτικές αυτές περιλαμβάνεται η βελονοθεραπεία, η βοτανοθεραπεία, η θεραπεία με καύση αρωματικών βοτάνων (μοξοθεραπεία), η θεραπεία δια χειρών τουί να, η θεραπευτική άσκηση τσι γκονγκ, η διαιτοθεραπεία, η θεραπευτική απόξεση και η βεντουζοθεραπεία. Στο παρόν άρθρο θα χρησιμοποιούμε εναλλακτικά τους όρους Παραδοσιακή Κινέζικη Ιατρική (ΠΚΙ) και Κινέζικη Ιατρική.
Καταρχάς μέρος της θεραπευτικής τέχνης της κινέζικης βελονοθεραπείας έγινε και επισήμως αποδεκτό στο πλαίσιο της δυτικής ιατρικής ως ιατρικός βελονισμός. Μετά από αυτό το αρχικό βήμα, η θέση του ΕΣΚΙ είναι ότι πλησιάζει η ώρα για την ολοκλήρωση της τοποθέτησης της Παραδοσιακής Κινέζικης Ιατρικής ως ανόμοιας οντότητας στο πλαίσιο της ελληνικής νομικής και κοινωνικής πραγματικότητας, με σκοπό την υγεία.
Το παρόν άρθρο είναι το πρώτο βήμα που πραγματοποιούμε στο πεδίο της μελέτης του θέματος της νομικής κατάστασης της άσκησης της Κινέζικης Ιατρικής στην Ελλάδα.
Μέχρι στιγμής το νομικό καθεστώς που διέπει την άσκηση της Κινέζικης Ιατρικής δεν έχει αποκρυσταλλωθεί στη χώρα μας. Ως αποτέλεσμα παρατηρήθηκε στο παρελθόν η τάση της διοίκησης, και ιδίως του Υπουργείου Υγείας, να την υπάγει στο καθεστώς της δυτικής ιατρικής. Όμως όπως θα δείξουμε στη συνέχεια: α) η υπαγωγή αυτή είναι ανίσχυρη κανονιστικά και εσφαλμένη επί της ουσίας, β) το Υπουργείο Οικονομικών και οι φορολογικές αρχές επιτρέπουν την άσκηση της Κινέζικης Ιατρικής διακριτά από το ιατρικό επάγγελμα, και γ) το τελευταίο είναι σύμφωνο προς την άσκηση του συνταγματικού, ατομικού, δικαιώματος των θεραπευτών Κινέζικης Ιατρικής στην επαγγελματική ελευθερία.
Σε επόμενα άρθρα η έρευνα μας θα εστιαστεί στην εμβάθυνση σε όψεις του ευρωπαϊκού δικαίου, τη νομολογία των ελληνικών δικαστηρίων, τη συγκριτική μελέτη των νομικών ρυθμίσεων Κινέζικης Ιατρικής των άλλων κρατών, ευρωπαϊκών και μη και τις ρυθμίσεις εθνικών και διεθνών συλλόγων Παραδοσιακής Κινέζικης Ιατρικής, και θα καταλήξει στη διατύπωση συμπερασμάτων και προτάσεων για την άσκηση της Κινέζικης Ιατρικής στη χώρα μας.

2. Η διοικητική πρακτική και το συνταγματικό δικαίωμα των θεραπευτών Κινέζικης Ιατρικής στην επαγγελματική ελευθερία

2.1.    Η διοικητική πρακτική του Υπουργείου Υγείας
2.1.1 Οι εκδοθείσες εγκύκλιοι: Δεν υφίσταται μέχρι σήμερα ειδική νομοθεσία για την άσκηση της Παραδοσιακής Κινέζικης Ιατρικής στην Ελλάδα. Έχουν εκδοθεί μόνον ορισμένες εγκύκλιοι της διοίκησης με τις οποίες η τελευταία θεωρεί τον βελονισμό μέθοδο η οποία επιτρέπεται να ασκείται μόνο από γιατρούς. Τις συνηθέστερα συναντώμενες στην ηλεκτρονική έρευνα εγκυκλίους και απαντητικά έγγραφα (δεκαετιών 1980 και 1990 αντίστοιχα) επισυνάπτουμε στο παράρτημα. Υφίσταται επίσης δημοσιευμένη στην ιστοσελίδα του Υπουργείου Υγείας κωδικοποίηση ιατρικών πράξεων στις οποίες συμπεριλαμβάνεται ο βελονισμός (Υπουργείο Υγείας, 2011).
Επομένως η διοίκηση υπήγαγε τον βελονισμό, χωρίς να διακρίνει μεταξύ Κινέζικης Ιατρικής και ιατρικού βελονισμού, στην έννοια της ιατρικής πράξης.
Ωστόσο οι εγκύκλιοι είναι εκ της νομικής τους φύσης ερμηνευτικές-συμβουλευτικές και δεν θέτουν κανόνες δικαίου. Οι εκεί περιλαμβανόμενοι «κανόνες», όταν δεν στηρίζονται σε επιτρεπτική (εξουσιοδοτική) διάταξη νόμου, δεν αποτελούν κανόνες δικαίου (Τάχος, 2012). Εξακολουθεί επομένως να μην υφίσταται νομοθετικό-κανονιστικό πλαίσιο για την άσκηση της Κινέζικης Ιατρικής στην Ελλάδα και οι ως άνω εγκύκλιοι αδυνατούν εκ της νομικής τους φύσης να καλύψουν αυτό το κενό .Πηγαίνοντας πέραν την νομικής ανισχυρότητας των εγκυκλίων, θα προχωρήσουμε στη συνέχεια στη νομική απόδειξη και του επί της ουσίας εσφαλμένου της υπαγωγής της Κινέζικης Ιατρικής στην έννοια της ιατρικής πράξης.
Προς το σκοπό αυτό θα αναλύσουμε τον ορισμό της ιατρικής πράξης σύμφωνα με τον νόμο και τα διδάγματα της επιστήμης και τέχνης της ιατρικής.
2.1.2. Ορισμός της ιατρικής πράξης, διάκριση μεταξύ δυτικής και Κινέζικης Ιατρικής καθώς και μεταξύ ιατρικού βελονισμού και Κινέζικης Ιατρικής: Ο ορισμός της ιατρικής πράξης δίνεται στο άρθρο 1 του Κώδικα Ιατρικής Δεοντολογίας (Ν. 3418/2005, ΦΕΚ Α΄ 287/28.11.2005) και έχει ως εξής:
«Άρθρο 1
Έννοιες, ορισμοί και πεδίο εφαρμογής του παρόντος
1. Ιατρική πράξη είναι εκείνη που έχει ως σκοπό τη με οποιαδήποτε επιστημονική μέθοδο πρόληψη, διάγνωση, θεραπεία και αποκατάσταση της υγείας του ανθρώπου.
2. Ως ιατρικές πράξεις θεωρούνται και εκείνες οι οποίες έχουν ερευνητικό χαρακτήρα, εφόσον αποσκοπούν οπωσδήποτε στην ακριβέστερη διάγνωση, στην αποκατάσταση ή και τη βελτίωση της υγείας των ανθρώπων και στην προαγωγή της επιστήμης.
3. Στην έννοια της ιατρικής πράξης περιλαμβάνονται και η συνταγογράφηση, η εντολή για διενέργεια πάσης φύσεως παρακλινικών εξετάσεων, η έκδοση ιατρικών πιστοποιητικών και βεβαιώσεων και η γενική συμβουλευτική υποστήριξη του ασθενή.» (Κώδικας Ιατρικής Δεοντολογίας, 2005).
Επομένως ο νόμος ορίζει την έννοια της ιατρικής πράξης με βάση τη μέθοδο και τον σκοπό της. Τη μέθοδο δε προσδιορίζει ως επιστημονική.
Ο ορισμός της επιστημονικής μεθόδου όπως δίδεται στο Αγγλικό λεξικό της Οξφόρδης έχει, μεταφρασμένη, ως εξής: «μία μέθοδος ή διαδικασία η οποία έχει χαρακτηρίσει τη φυσική επιστήμη από τον 17ο αιώνα η οποία συνίσταται σε συστηματική παρατήρηση, μέτρηση και πείραμα, και τον σχηματισμό, έλεγχο και τροποποίηση υποθέσεων» (Wikipedia, 2014).
Επομένως η ιατρική πράξη αφορά μεθόδους επιστημονικές κατά την παραπάνω έννοια, δηλαδή κατά την έννοια της δυτικής επιστήμης όπως αναπτύχθηκε από τον 17ο αιώνα και εξής και αφορά απόδειξη υποθέσεων, μετρήσεις και πειράματα.
Όμως η Παραδοσιακή Κινέζικη Ιατρική εξ ορισμού (παραδοσιακή) δεν αναπτύχθηκε κατ’ επιστημονική μέθοδο. Ο ορισμός της Παραδοσιακής Κινέζικης Ιατρικής ως εναλλακτικής ιατρικής όπως δίνεται από το Εθνικό Κέντρο Συμπληρωματικής και Εναλλακτικής Ιατρικής των ΗΠΑ (National Center for Complementary and Alternative Medicine - NCCAM) έχει ως εξής: «Η Παραδοσιακή Κινέζικη Ιατρική (ΠΚΙ) γεννήθηκε στην αρχαία Κίνα και έχει εξελιχθεί κατά τη διάρκεια χιλιάδων ετών. Οι θεραπευτές ΠΚΙ χρησιμοποιούν φυτικά φάρμακα και διάφορες πρακτικές νου και σώματος, όπως ο βελονισμός και το τάι τσι, για την θεραπεία ή πρόληψη προβλημάτων υγείας» (NCCAM, 2009).
Επίσης όπως αναφέρεται στη μελέτη της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την Ομοιοπαθητική του 2004 σχετικά με τις συμπληρωματικές και εναλλακτικές θεραπείες:
«[…] ο όρος συμπληρωματικές σημαίνει ότι αυτές οι θεραπείες χρησιμοποιούνται σε συνδυασμό με, παρά ως αντικατάσταση προς μια βιο-ιατρική θεραπεία, ενώ η ένδειξη εναλλακτική σημαίνει ότι η θεραπεία χρησιμοποιείται στη θέση μιας βιο-ιατρικής θεραπείας. Το NCCAM ταξινομεί τα κύρια είδη συμπληρωματικής και εναλλακτικής ιατρικής σε πέντε κατηγορίες ή τομείς:
• Εναλλακτικά ιατρικά συστήματα, τα οποία έχουν θεμελιωθεί σε ολοκληρωμένα συστήματα θεωρίας και πράξης. Συχνά, αυτά τα συστήματα έχουν εξελιχθεί ξεχωριστά και νωρίτερα από τη συμβατική ιατρική προσέγγιση που χρησιμοποιείται στην Ευρώπη. Παραδείγματα περιλαμβάνουν την ομοιοπαθητική, τη φυσικοπαθητική ιατρική, την Παραδοσιακή Κινέζικη Ιατρική και την Αγιουβέδα. [...]» (European Committee for Homeopathy, 2004).
Επομένως η Κινέζικη Ιατρική αναγνωρίζεται από τους ευρωπαϊκούς και αμερικανικούς θεσμικούς οργανισμούς ως ένα πλήρες θεραπευτικό σύστημα θεωρίας και πρακτικής το οποίο έχει αναπτυχθεί ξεχωριστά και νωρίτερα από τη συμβατική ιατρική προσέγγιση στην Ευρώπη.
Προκειμένου να αναδείξουμε πιο αναλυτικά τις ουσιαστικές διαφορές μεταξύ δυτικής ιατρικής και Παραδοσιακής Κινέζικης Ιατρικής παραθέτουμε απόσπασμα από σχετική μελέτη που δημοσιεύεται στην ιστοσελίδα του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας:
«[...]Διαφορές μεταξύ της ΠΚΙ (Παραδοσιακής Κινέζικης Ιατρικής) και της μοντέρνας ιατρικής: Η ΠΚΙ και η μοντέρνα ιατρική είναι δύο διακριτά είδη ιατρικών συστημάτων. Περιλαμβάνουν διαφορετικούς τρόπους πρόληψης, θεραπείας και αποκατάστασης καθώς και υγειονομικής περίθαλψης λόγω των ξεχωριστών θεωριών τους.
Οι διαφορές κατευθύνσεων: Η ΠΚΙ και η μοντέρνα ιατρική έχουν σημαντικά διαφορετική άποψη για την ασθένεια και τη σχέση μεταξύ της ασθένειας, του ανθρώπου και του περιβάλλοντός του.
Η μοντέρνα ιατρική, η οποία είναι σχεδόν ταυτόσημη προς την αλλοπαθητική ιατρική, θεωρεί τις ασθένειες ως αντικείμενα της έρευνας, γενικά προσπαθεί να βρει τις διάφορες αιτίες των ασθενειών και στη συνέχεια απαλλάσσεται από αυτές, όπως τα βακτήρια και οι ιοί, κυρίως μέσω χημικών φαρμάκων.
Η άσκηση της μοντέρνας ιατρικής επιδεικνύει τώρα ιδιαίτερη προτίμηση προς την ολοκληρωτική εξάλειψη (παρά έλεγχο) των μικροβιακών οργανισμών, το οποίο είναι πραγματικά επιβλαβές για τη φυσική ισορροπία, και βεβαίως συνεπάγεται πολλαπλή αντίσταση σε αντιβιοτικά και αυξημένη τοξικότητα και αντοχή. Η ΠΚΙ, η οποία είναι ένα είδος αρμονικής ιατρικής, πάντοτε ερευνά τις ζωές των ανθρώπινων όντων αντί τις ασθένειες και δίνει έμφαση στην ιδέα της σχετικής προσαρμογής του ανθρώπου στη φύση.
Κατά την άποψη της ΠΚΙ, ο άνθρωπος θα πρέπει να συνυπάρχει αρμονικά με οτιδήποτε στον κόσμο, συμπεριλαμβανομένων των μικροβιακών οργανισμών και να προσπαθεί να ενεργοποιεί και να ενισχύει την ικανότητά του για ανάρρωση με φαρμακευτικές θεραπείες (όπως φάρμακα από βότανα, ζώα και μέταλλα) και μη φαρμακευτικές θεραπείες (όπως το τσι γκονγκ) ώστε να διατηρεί τους βλαπτικούς παράγοντες μακριά. Το πιο διακεκριμένο χαρακτηριστικό της ΠΚΙ είναι ότι η διάγνωση και η θεραπεία βασίζονται στη συνολική ανάλυση των σημείων, συμπτωμάτων, και καταστάσεων των ασθενών και του όλου περιβάλλοντος (πχ. σύνδρομο της ΠΚΙ αντί ασθένειας).
Διαφορές στην εφαρμογή και την προέλευση: Τα χημικά φάρμακα είναι σχεδόν όλα μονομερή και παράγονται μέσω σύνθεσης, με αποτέλεσμα να είναι σημαντικό να αναλύεται η δομή και τα συστατικά των φαρμάκων τα οποία δεν χρειάζεται να γίνουν αντικείμενο επεξεργασίας.
Τα φάρμακα της Παραδοσιακής Κινέζικης Ιατρικής, προερχόμενα από φυσικά φυτά, ζώα και μέταλλα, γενικά αποτελούνται από μείγματα και περιέχουν πολλά συστατικά τα οποία είναι δύσκολο σήμερα να κατανοηθούν πλήρως.
Είναι πολύ σημαντικό να ανακαλύψει κανείς τα ειδικά χαρακτηριστικά των κινέζικων φαρμάκων επί τη βάσει της θεωρίας της ΠΚΙ και της κλινικής πρακτικής, όπως οι τέσσερις φύσεις (κρύο, δροσερό, ζεστό και θερμό), οι πέντε γεύσεις (πικάντικη, γλυκιά, ξινή, πικρή και αλμυρή), οι κατευθύνσεις των κινήσεων των κινέζικων φαρμάκων στο ανθρώπινο σώμα όταν αυτά λαμβάνονται (ανοδική, καθοδική, επιπλέουσα και βυθιζόμενη) και ο τροπισμός των καναλιών (πχ. επιλεκτική συγκέντρωση και επίδραση των κινέζικων φαρμάκων σε μερικά κανάλια και αγγεία. Για παράδειγμα το Radix Bupleuri (chái hú,柴胡),μεταφέρεται κυρίως στο κανάλι του ήπατος και θεραπεύει ηπατικές παθήσεις).
Καθώς τα περισσότερα κινέζικα φάρμακα προέρχονται από τα ακατέργαστα υλικά, απαραιτήτως γίνονται αντικείμενο επεξεργασίας ώστε να πληρούν τις θεραπευτικές προϋποθέσεις, να μειώνεται η τοξικότητα, να είναι εγγυημένη η ασφάλεια και να παράγεται ικανοποιητικό θεραπευτικό αποτέλεσμα σύμφωνα με τις συγκεκριμένες ιδιότητες καθενός.
Οι διαφορετικές μέθοδοι συνέργιας: Η συνεργική χρήση χημικών φαρμάκων είναι ανεκτή εκτός και αν οι χημικές τους δομές είναι αντιφατικές ή το ένα μέρος θα αντιδρούσε προς τα υπόλοιπα, με αποτέλεσμα μικρότερη αποτελεσματικότητα, τοξικότητα ή δυσμενείς επιπτώσεις.
Γενικά, τα χημικά φάρμακα είναι στην ίδια μορφή σχεδόν πάντα σε μία συνταγή και το καθένα στοχεύει κυρίως σε διάφορες αιτίες ασθενειών ή διαφορετικές παθολογικές μεταβολές.
Όσον αφορά τα κινέζικα φάρμακα, φαίνεται ότι είναι περισσότερο πολύπλοκη και συστηματοποιημένη η διαδικασία σχηματισμού μιας συνταγής ΠΚΙ. Γενικά, ένα και μόνο φάρμακο δεν θα μπορούσε να εκπληρώσει τον θεραπευτικό του σκοπό όταν η ασθένεια είναι πολύπλοκη. Η συμβατότητα των κινέζικων φαρμάκων ανάγεται στον συνδυασμό δύο ή περισσότερων φαρμάκων σύμφωνα με την κλινική απαίτηση και τις αρχές της φαρμακευτικής εφαρμογής ώστε να αυξηθούν και ενισχυθούν οι επιδράσεις αυτών των φαρμάκων ή να μειωθούν και να διορθωθούν δυσμενείς επιπτώσεις.
Υπάρχουν δύο κύρια είδη μεθόδων συνεργικής χρήσης μεταξύ των κινέζικων φαρμάκων. Το ένα είδος είναι η συνεργασία μεταξύ δύο φαρμάκων, που περιλαμβάνει χαρακτηριστικά όπως την αμοιβαία ενίσχυση, τη βοήθεια, τον περιορισμό της τοξικότητας, την αποτοξίνωση, την αμοιβαία αναστολή και την ασυμβατότητα.
Η άλλη μέθοδος συνέργιας των κινέζικων φαρμάκων βασίζεται στη διαφορετική λειτουργία κάθε φαρμάκου στην όλη συνταγή, και περιγράφει τα φάρμακα ως αυτοκράτορα, υπουργό, βοηθό και οδηγό. Αυτή είναι η πιο σημαντική βάση δημιουργίας μιας συνταγής ΠΚΙ και δείχνει πώς να αρχίσει κανείς να την αναλύει σωστά.
Παρ’ ότι ο τρόπος που περιγράφονται οι συνταγές της ΠΚΙ σε σχέση με τις δομές φαρμάκων της κλασικής ιατρικής θεωρείται αντιεπιστημονικός, πολλοί συμφωνούν ότι οι συνταγές ΠΚΙ που οδηγούνται από παραδοσιακές ιδέες είναι πιο αποτελεσματικές στην κλινική πράξη.
Η διαφορά στην τοξικότητα, τις παρενέργειες και την ανθεκτικότητα στο φάρμακο:
Χημικά φάρμακα: Η υπερχρήση αντιβιοτικών και άλλων φαρμάκων για τη «θεραπεία» ιών μαζί με την αποτυχία ολοκλήρωσης της θεραπείας βάσει των συνταγών και τη χρήση αντιβιοτικών σε ζώα έχουν πλήξει δραματικά την αποτελεσματικότητα αυτών των φαρμάκων και έχουν οδηγήσει στην ταχεία άνοδο ιδιαίτερα ανθεκτικών «υπερμικροβίων».  Εν τω μεταξύ, η τοξικότητα και οι παρενέργειες των χημικών φαρμάκων δεν μπορούν επίσης να αγνοηθούν. Για παράδειγμα, η συχνότητα εμφάνισης αγγειακής νέκρωσης της κεφαλής του μηριαίου οστού ήταν πολύ υψηλότερη σε αναρρωνύοντες ασθενείς SARS απ’ ότι στο γενικό πληθυσμό. Όμως δεν υπάρχουν πρόδηλα δυσμενή επακόλουθα σε ασθενείς που έλαβαν θεραπεία ΠΚΙ.
Τα κινέζικα φάρμακα, εφόσον χρησιμοποιούνται σωστά, θεωρούνται ασφαλή επειδή γενικά η συνταγή ΠΚΙ είναι μια μεικτή συνταγή στην οποία η τοξικότητα περιορίζεται μέσω του συνδυασμού των φαρμάκων.
Εν τω μεταξύ, τα κινέζικα φάρμακα είναι σχεδόν αβλαβή κατόπιν ειδικής επεξεργασίας. Για παράδειγμα, η τοξικότητα του ακατέργαστου Radix Aconiti Lateralis Praeparata (fù zĭ,附子)
είναι 200 φορές μεγαλύτερη από αυτήν του επεξεργασμένου φαρμάκου.
Ταυτόχρονα, δεν είναι εύκολο να επέλθει τοξικότητα, παρενέργειες και αντοχή σε φάρμακα ΠΚΙ αν οι θεραπευτές επιμένουν να θεραπεύουν τους ασθενείς σύμφωνα με τα σύνδρομα της ΠΚΙ επί τη βάσει κατανόησης του ολοκληρωμένου συστήματος ιδεών της. Αυτός είναι ο λόγος που τα κινέζικα φάρμακα έχουν προκαλέσει μικρή αντίσταση κατόπιν χιλιάδων ετών.» (Jia, 2005).
Αλλά και πριν ακόμα τη θεραπεία, ο τρόπος της ίδιας της διάγνωσης είναι διαφορετικός. Όπως σημειώνει ο Giovanni Maciocia (2005), μια από τις βασικές αρχές της κινέζικης διάγνωσης είναι ότι «το εξωτερικό αντανακλά το εσωτερικό», δηλαδή η εξωτερική εμφάνιση του ασθενή, ο σφυγμός και τα συμπτώματά του αντανακλούν την εσωτερική δυσαρμονία. Η δυτική ιατρική διάγνωση βασίζεται πολύ στο «να κοιτάξει μέσα» με ακτινογραφίες, τομογραφίες, αιματολογικές εξετάσεις, ενδοσκοπήσεις, λαπαροσκοπήσεις κ.λπ. Η διάγνωση της Κινέζικης Ιατρικής βασίζεται στο «να κοιτάξει το εξωτερικό», βασίζεται δηλαδή στην παρατήρηση της επιδερμίδας και της γλώσσας, την ψηλάφηση του σφυγμού και την πραγματοποίηση ερωτήσεων. Μια ακόμη θεμελιώδης αρχή της κινέζικης διάγνωσης είναι η ανταπόκριση μεταξύ ενός μέρους και του συνόλου. Η διάγνωση μέσω σφυγμού και γλώσσας είναι ένα καλό παράδειγμα γι’ αυτό. Ο σφυγμός ψηλαφάται στην κερκιδική αρτηρία σε τρία μικρά ξεχωριστά τμήματα καθένα από τα οποία αντιστοιχεί σε ένα μέρος του σώματος και τα αντίστοιχα εσωτερικά όργανά του. Το ίδιο ισχύει και για τη γλώσσα και πολλές άλλες πτυχές της Κινέζικης Ιατρικής. Η κινέζικη διάγνωση βασίζεται σε μια εξαιρετική αντιστοιχία και συντονισμό μεταξύ ενός μέρους του σώματος και του όλου σώματος και επίσης σεσυντονισμό μεταξύ του μικρόκοσμου και του μακρόκοσμου (Maciocia, 2005) .
Τούτων λεχθέντων, η Κινέζικη Ιατρική δεν υπάγεται στην έννοια της επιστημονικής μεθόδου όπως δόθηκε παραπάνω και συνακόλουθα ούτε στην έννοια της ιατρικής πράξης όπως ορίζεται στον Κώδικα Ιατρικής Δεοντολογίας, συνολικά δε, δεν υπάγεται στο πεδίο της δυτικής ιατρικής.
Προς επίρρωση των παραπάνω θα προχωρήσουμε και σε μια ειδικότερη διάκριση του ιατρικού βελονισμού από την Παραδοσιακή Κινέζικη Ιατρική.
Στο σημείο αυτό θα αναφερθούμε σε σχετικό άρθρο το οποίο δημοσιεύεται στην ιστοσελίδα της Εθνικής Βιβλιοθήκης Ιατρικής των ΗΠΑ (PubMed), απ΄όπου τα παρακάτω αποσπάσματα:
«Ο δυτικός, ιατρικός, βελονισμός είναι ένα θεραπευτικό μέσο το οποίο περιλαμβάνει την εισαγωγή λεπτών βελονών. Είναι μια προσαρμογή του κινέζικου βελονισμού με τη χρήση της σύγχρονης γνώσης της ανατομίας, φυσιολογίας και παθολογίας, και τις αρχές της βασισμένης σε αποδείξεις ιατρικής. Ενώ ο δυτικός ιατρικός βελονισμός έχει αναπτυχθεί από τον κινέζικο βελονισμό, οι γιατροί που τον ασκούν δεν συμμορφώνονται πια με ιδέες όπως το γιν γιάνγκ και η κυκλοφορία του τσι και θεωρούν τον βελονισμό τμήμα της συμβατικής ιατρικής παρά ένα πλήρες «εναλλακτικό ιατρικό σύστημα». Δρα κυρίως μέσω ερεθισμού του νευρικού συστήματος και οι γνωστοί τρόποι δράσης του περιλαμβάνουν τοπικά αντανακλαστικά, νευρορρύθμιση και άλλες επιδράσεις κεντρικού νευρικού συστήματος. Ο δυτικός ιατρικός βελονισμός χρησιμοποιείται κυρίως από επαγγελματίες συμβατικών υπηρεσιών υγείας, συνήθως στην πρωτοβάθμια περίθαλψη. Χρησιμοποιείται κυρίως για τη θεραπεία μυοσκελετικού πόνου, συμπεριλαμβανομένου του μυοπεριτοναϊκού πόνου σημείων ενεργοποίησης (σημεία σκανδάλης). Είναι επίσης αποτελεσματικός σε μετεγχειρητικό πόνο και ναυτία». «Οι ασκούντες τον δυτικό ιατρικό βελονισμό τείνουν να αφιερώνουν λιγότερη προσοχή από τους κλασικούς βελονιστές όσον αφορά την επιλογή ενός σημείου αντί ενός άλλου, παρότι συνήθως επιλέγουν κλασικά σημεία ως τα καλύτερα σημεία για τον ερεθισμό του νευρικού συστήματος» (White, 2009).
Διευκρινίζεται εδώ ότι δεν υφίσταται στην Ελλάδα, νομοθετική ή κανονιστική ρύθμιση ότι ο βελονισμός ασκείται μόνον από γιατρούς, μετά από εκπαίδευση 300 ωρών στον βελονισμό. Αυτό ορίζεται από ιατρικούς επαγγελματικούς συλλόγους σε ορισμένες χώρες του εξωτερικού σε σχέση με την άσκηση του πεδίου ρύθμισής τους, δηλαδή του ιατρικού βελονισμού. Ενδεικτικά το Αμερικανικό Συμβούλιο Ιατρικού Βελονισμού (American Board of Medical Acupuncture) απαιτεί εκπαίδευση 300 τουλάχιστον ωρών στον ιατρικό βελονισμό προκειμένου να λάβουν οι γιατροί τη σχετική πιστοποίηση (American Board of Medical Acupuncture, 2000). Την προϋπόθεση αυτή υιοθετούν και ελληνικοί σύλλογοι ιατρικού βελονισμού (Καρανικιώτης Ν., 2008). Σημειώνουμε ότι το ΑΒΜΑ (American Board of Medical Acupuncture) εντάσσεται στη δομή της Αμερικανικής Ακαδημίας Ιατρικού Βελονισμού (American Academy of Medical Acupuncture) η οποία αποτελεί την επαγγελματική κοινότητα-οργάνωση των γιατρών στη Β. Αμερική οι οποίοι έχουν ενσωματώσει τον βελονισμό στην ιατρική τους πρακτική (American Academy of Medical Acupuncture, 2015). Ωστόσο στις ΗΠΑ ο ιατρικός βελονισμός δεν είναι ο μόνος βελονισμός που αναγνωρίζεται. Το Εθνικό Κέντρο Συμπληρωματικής και Εναλλακτικής Ιατρικής των ΗΠΑ (NCCAM) στην ενότητα περί πιστοποίησης στην ιστοσελίδα του αναφέρει :
«Επαγγελματικές οργανώσεις προσφέρουν εξετάσεις πιστοποίησης σε αποφοίτους διαπιστευμένων προγραμμάτων εκπαίδευσης και κατάρτισης. Η πιστοποίηση τους καθιστά ικανούς να λάβουν τοπική ή πολιτειακή άδεια ασκήσεως. Για παράδειγμα, σε πολλές πολιτείες, οι βελονιστές που δεν έχουν πτυχίο ιατρικής πρέπει να πιστοποιηθούν από την Εθνική Επιτροπή Πιστοποίησης για Βελονισμό και Ανατολική Ιατρική προκειμένου να αδειοδοτηθούν.» (NCCAM, 2010) .
Κλείνοντας την παρούσα ενότητα σημειώνουμε ότι δεδομένου του νομικού κενού, ο Ελληνικός Σύλλογος Κινέζικης Ιατρικής έχει προχωρήσει σε μια αυτορρυθμιστική διαδικασία και στη δεδομένη χρονική περίοδο και λαμβάνοντας υπόψη τις υφιστάμενες συνθήκες συνιστά στους θεραπευτές της Κινέζικης Ιατρικής να πληρούν τους όρους των τακτικών μελών του ΕΣΚΙ. Σύμφωνα με το καταστατικό του ΕΣΚΙ τακτικά μέλη του Σωματείου γίνονται : 
α)  Όσοι κατέχουν πτυχίο Bachelor ή/και  Master ή/και  PhD στην Κινέζικη Ιατρική της αλλοδαπής.
β) Όσοι κατέχουν Ελληνικό πτυχίο Ιατρικής, Οδοντιατρικής, Φυσικοθεραπείας, Νοσηλευτικής, Φαρμακευτικής ή τα αντίστοιχα πτυχία της αλλοδαπής αναγνωρισμένα από το Ελληνικό κράτος και έχουν  μαθητεύσει σε μονοετή προγράμματα εξειδίκευσης  στην Κινέζικη Ιατρική στην Κίνα.
γ) Όσοι κατέχουν Ελληνικό πτυχίο Ιατρικής, Οδοντιατρικής, Φυσικοθεραπείας, Νοσηλευτικής, Φαρμακευτικής ή τα αντίστοιχα πτυχία της αλλοδαπής αναγνωρισμένα από το Ελληνικό κράτος και έχουν  συμπληρώσει επιτυχώς  τον πλήρη κύκλο σπουδών Κινέζικης Ιατρικής των αναγνωρισμένων Ελληνικών σχολών Κινέζικης Ιατρικής ή αντίστοιχων σχολών του εξωτερικού.
δ) Όσοι κατέχουν το Ελληνικό Πτυχίο Κινέζικης Ιατρικής. Το Ελληνικό Πτυχίο Κινέζικης Ιατρικής απονέμεται από τον ΕΣΚΙ σε όσους έχουν συμπληρώσει επιτυχώς τον πλήρη κύκλο σπουδών Κινέζικης Ιατρικής των Ελληνικών σχολών Κινέζικης Ιατρικής ή αντίστοιχων σχολών του εξωτερικού ή έχουν παρακολουθήσει μονοετές πρόγραμμα εκπαίδευσης στην Κινέζικη Ιατρική στην Κίνα, και έχουν επιτύχει στις εξετάσεις που διοργανώνει ο σύλλογος κάθε χρόνο .
Ανακεφαλαιώνοντας όσα αναφέραμε στην ενότητα αυτή, σημειώνουμε ότι η άσκηση της Κινέζικης Ιατρικής δεν έχει περιοριστεί ούτε ρυθμιστεί με νόμο ούτε κατ’ εξουσιοδότηση αυτού κανονιστική πράξη της διοίκησης, οι εγκύκλιοι δε που εκδόθηκαν κατά το παρελθόν και υπήγαγαν χωρίς διάκριση τον βελονισμό στη δυτική ιατρική, δεν καλύπτουν εκ της νομικής τους φύσης αυτό το κενό. Εξάλλου η υπαγωγή της Κινέζικης Ιατρικής στη δυτική ιατρική είναι αβάσιμη και επί της ουσίας όπως δείξαμε. Η άποψη αυτή αποτελεί τη θέση την οποία διατυπώνει και υποστηρίζει ο Ελληνικός Σύλλογος Κινέζικης Ιατρικής. Μέχρις ότου παγιωθεί ρητή αντίστοιχη νομική εφαρμογή οι θεραπευτές Κινέζικης Ιατρικής θα πρέπει να λαμβάνουν υπόψη τους και την κατά το παρελθόν παγιωθείσα νοοτροπία.

2.2. Η υφιστάμενη διοικητική πρακτική του Υπουργείου Οικονομικών και των φορολογικών αρχών
Σε αντίθεση με τη διοικητική πρακτική του Υπουργείου Υγείας (δεκαετιών 1980 και 1990) την οποία είδαμε στο πρώτο κεφάλαιο, το Υπουργείο Οικονομικών και οι φορολογικές αρχές κατατάσσουν ρητά και ειδικά τον βελονισμό, τη βοτανοθεραπεία, αλλά και τις εναλλακτικές θεραπείες εν γένει, ξεχωριστά από το ιατρικό επάγγελμα (Taxheaven, 2014). Συγκεντρωτικά επεξηγούμε ότι στο σύστημα των ΚΑΔ (Κωδικοί Αριθμοί Δραστηριότητας):
Ο κωδικός αριθμός 86 αντιστοιχεί εν γένει στις: Υπηρεσίες ανθρώπινης υγείας.
Ο κωδικός 86.1 αντιστοιχεί ειδικότερα στις: Νοσοκομειακές Δραστηριότητες
Ο κωδικός 86.2 αντιστοιχεί ειδικότερα στις: Δραστηριότητες άσκησης ιατρικών και οδοντιατρικών επαγγελμάτων
Ο κωδικός 86.9 αντιστοιχεί ειδικότερα στις: Άλλες δραστηριότητες ανθρώπινης υγείας, στις οποίες συμπεριλαμβάνονται με ξεχωριστούς ΚΑΔ: Νοσοκόμοι (86.90.12), φυσιοθεραπευτές (86.90.13), υπηρεσίες ασθενοφόρου (86.90.14), υπηρεσίες ιατρικών εργαστηρίων (86.90.15), υπηρεσίες τράπεζας αίματος κ.λπ. (86.90.16), υπηρεσίες διαγνωστικών εικόνων (86.90.17), υπηρεσίες ψυχικής υγείας (86.90.18) και τέλος άλλες υπηρεσίες που αφορούν την ανθρώπινη υγεία (86.90.19), στις οποίες συμπεριλαμβάνεται ο βελονισμός, η βοτανοθεραπεία και άλλες εναλλακτικές θεραπείες με ειδικότερους ΚΑΔ. Ο σχετικός πίνακας της κατηγορίας 86.90.19 έχει ως εξής:

Α/Α    Κωδικός    Περιγραφή
10029    86.90.19     Άλλες υπηρεσίες που αφορούν την ανθρώπινη υγεία π.δ.κ.α.
10030    86.90.19.01    Υπηρεσίες βελονισμού
10031    86.90.19.02    Υπηρεσίες βοτανοθεραπείας και αρωματοθεραπείας
10032    86.90.19.03    Υπηρεσίες εναλλακτικών θεραπειών
10033    86.90.19.04    Υπηρεσίες εργασιοθεραπείας
10034    86.90.19.05    Υπηρεσίες εργοθεραπείας
10035    86.90.19.06    Υπηρεσίες θεραπευτή κάλων
10036    86.90.19.07    Υπηρεσίες θεραπευτή νυχιών
10037    86.90.19.08    Υπηρεσίες θεραπευτή νυχιών και κάλων
10038    86.90.19.09    Υπηρεσίες λογοθεραπείας
10039    86.90.19.10    Υπηρεσίες οδηγιών διατροφής από ειδικούς που δεν είναι γιατροί
10040    86.90.19.11    Υπηρεσίες ομοιοπαθητικής
10041    86.90.19.12    Υπηρεσίες ρεφλεξολογίας

Επομένως οι φορολογικές αρχές διακρίνουν ευθέως τις εναλλακτικές θεραπείες από το ιατρικό επάγγελμα. Και ορθώς, όπως εξηγήσαμε στο προηγούμενο κεφάλαιο, αλλά και σύμφωνα με την συνταγματικής προστασία της επαγγελματικής ελευθερίας των θεραπευτών όπως θα επεξηγήσουμε στο επόμενο κεφάλαιο.

2.3. Το συνταγματικό, ατομικό, δικαίωμα της επαγγελματικής ελευθερίας των θεραπευτών Κινέζικης Ιατρικής
Με το άρθρο 5 παρ. 1 του Συντάγματος κατοχυρώνεται η προσωπική και οικονομική ελευθερία ως ατομικό δικαίωμα. Ειδικότερη εκδήλωση της ελευθερίας αυτής αποτελεί η επαγγελματική ελευθερία, δηλαδή η ελευθερία επιλογής και άσκησης ορισμένου επαγγέλματος, ως αναγκαίου στοιχείου της προσωπικότητας του ατόμου. Στην ελευθερία αυτή μπορεί ο νόμος να επιβάλει περιορισμούς δικαιολογουμένους από αποχρώντες λόγους δημοσίου ή κοινωνικού συμφέροντος, οι οποίοι, σε κάθε περίπτωση, πρέπει να ορίζονται γενικώς και κατά τρόπο αντικειμενικό και να τελούν σε συνάφεια προς το αντικείμενο και τον χαρακτήρα της ρυθμιζόμενης επαγγελματικής δραστηριότητας (απόφαση 229/2014 της Ολομέλειας του Συμβουλίου Επικρατείας).
Επομένως απαιτείται τυπικός νόμος προκειμένου να περιοριστεί το δικαίωμα στην επαγγελματική ελευθερία (Δαγτόγλου, 2012). Ως τυπικός νόμος ορίζεται ο νόμος που ψηφίζεται από τη Βουλή. Εφόσον εκδοθεί τυπικός νόμος είναι δυνατόν αυτός να περιέχει κατά τους όρους του άρθρου 43 παρ. 2 του Συντάγματος ειδική και ορισμένη εξουσιοδότηση προς τη διοίκηση για τον περιορισμό του δικαιώματος.
Εφόσον λοιπόν δεν υφίσταται νόμος ο οποίος να περιορίζει την επαγγελματική ελευθερία των θεραπευτών Κινέζικης Ιατρικής, ορθώς οι φορολογικές αρχές τους αναγνωρίζουν το σχετικό δικαίωμα, οι δε εγκύκλιοι και κωδικοποιήσεις ιατρικών πράξεων του Υπουργείου Υγείας στις οποίες αναφερθήκαμε στην ενότητα 2.1.1, δεν καλύπτουν τις συνταγματικές προϋποθέσεις για τον περιορισμό του στο ιατρικό επάγγελμα καθώς δεν αποτελούν τυπικό νόμο ούτε έχουν εκδοθεί κατόπιν ειδικής και ορισμένης εξουσιοδότησης τυπικού νόμου για τον σκοπό αυτόν.

3. Συμπεράσματα
Μετά την παραπάνω ανάλυση, συνοψίζουμε στα εξής:
Ο νόμος δεν ρυθμίζει την άσκηση της Κινέζικης Ιατρικής. Γενικά, αλλά και ιδίως σε σχέση με τη ρύθμιση ατομικού δικαιώματος, όπως η επαγγελματική ελευθερία των θεραπευτών Κινέζικης Ιατρικής, η διοίκηση μπορεί να εκδώσει κανονιστικές πράξεις μόνον κατόπιν ειδικής και ορισμένης νομοθετικής εξουσιοδότησης, η οποία δεν υφίσταται. Οι εκδοθείσες εγκύκλιοι δεκαετιών 1980 και 1990 του Υπουργείου Υγείας δεν επαρκούν σε κάθε περίπτωση εκ της νομικής τους φύσης ως ερμηνευτικές-συμβουλευτικές εγκύκλιοι και όχι κανονιστικές πράξεις να καλύψουν αυτό το κενό. Αλλά και από ουσιαστικής απόψεως, η υπαγωγή από τη διοίκηση του βελονισμού στη δυτική ιατρική είναι εσφαλμένη επειδή ο βελονισμός ως τμήμα της Κινέζικης Ιατρικής δεν αναπτύχθηκε κατ’ επιστημονική μέθοδο και επομένως δεν υπάγεται στη νομική έννοια της ιατρικής πράξης. Οι ευρωπαϊκοί, αμερικανικοί και διεθνείς οργανισμοί έχουν ήδη διακρίνει πλήρως την Κινέζικη από την δυτική Ιατρική, οι οποίες ξεχωρίζουν συνολικά αλλά και με βάση ειδικότερες πτυχές, όπως, ενδεικτικά, οι κατευθυντήριες αρχές και ο τρόπος σύνθεσης και οι συνέπειες των φαρμάκων καθεμιάς. Ο ιατρικός βελονισμός ειδικότερα, έχει λάβει τη χρήση βελονών από την Κινέζικη Ιατρική όμως δεν ασκείται με βάση τις αρχές της, περιορίζεται κυρίως σε περιπτώσεις πόνου και βασίζεται σε επηρεασμό του νευρικού συστήματος στο πλαίσιο της δυτικής ιατρικής, της οποίας αποτελεί μέρος. Το Υπουργείο Οικονομικών και οι φορολογικές αρχές προβλέπουν την άσκηση της επαγγελματικής δραστηριότητας του θεραπευτή Κινέζικης Ιατρικής ξεχωριστά από το ιατρικό επάγγελμα.
Η μελέτη αυτή του ΕΣΚΙ εισάγει απαραίτητες διακρίσεις και ενημερώνει για νομικά θέματα τα οποία είναι χρήσιμο να βρίσκονται σε γνώση των θεραπευτών Κινέζικης Ιατρικής αλλά και του συνόλου. Ο ΕΣΚΙ και η γράφουσα επισημαίνουν ότι οι θέσεις που περιλαμβάνονται στο παρόν δεν έχουν ακόμη παγιωθεί ρητά στη νομική εφαρμογή και για αυτό το λόγο καλούν τους θεραπευτές Κινέζικης Ιατρικής να λαμβάνουν υπόψη τους όλα τα υφιστάμενα προς το παρόν δεδομένα, συμπεριλαμβανομένης της παγιωθείσας κατά το παρελθόν νοοτροπίας. Η μελέτη αυτή θα ολοκληρωθεί σε επόμενα βήματα στα πεδία που ορίσαμε στην εισαγωγή.
Σχόλιο-κατακλείδα: Ανατολική και δυτική ιατρική είναι δύο θεραπευτικά συστήματα που αναπτύχθηκαν αυτόνομα, με σημείο επαφής την ελληνική ιατρική του 5ου αιώνα π.Χ., η οποία αποτέλεσε τη μητέρα της δυτικής επιστήμης ενώ επίσης μοιράζεται ταυτόσημες αρχές και βάσεις και πολλά κοινά στοιχεία με την ανατολική ιατρική.
Οι Έλληνες δικαιούνται να ωφεληθούν ισότιμα και από την ανατολική ιατρική, η άσκηση της οποίας χρειάζεται για το σκοπό αυτό να είναι λειτουργική και εύρυθμη, καταρχάς σε νομικό επίπεδο.
Ανατολική και δυτική ιατρική μπορούν μαζί να υπηρετήσουν τον άνθρωπο, ο οποίος εφόσον έχει τη γνώση και την επιλογή θα μπορεί να διακρίνει ποια προληπτική ή θεραπευτική μέθοδος, ανατολικής ή δυτικής ιατρικής, είναι η αρμόζουσα για αυτόν κάθε φορά.
Η πλήρης αποσαφήνιση και τοποθέτηση της άσκησης της Κινέζικης Ιατρικής στη νομική και κοινωνική πραγματικότητα της Ελλάδας, την οποία και ημελέτη αυτή προτίθεται να υπηρετεί, αποτελεί ένα άνοιγμα προς πλήρη ορίζοντα με σκοπό την υγεία.

Ευχαριστίες
Ευχαριστώ για τη συνεργασία: τον Γιάννη Δημητρίου και τον ΕΣΚΙ για την ευκαιρία αυτής της μελέτης και την παροχή υλικού, ιδίως επιστημονικών άρθρων, τον Μανόλη Βελεγράκη για τις ιδέες και την παροχή νομικού υλικού, και τους φίλους, νομικούς και θεραπευτές, ιδίως δε τον Αλέξανδρο Μαντζούτσο και τη Μαργαρίτα Νομικού, για τη γνώμη (feedback) τους και τα στοιχεία που συνεισέφεραν. Επίσης τον δάσκαλο, Αλέξανδρο Τηλικίδη και την Ακαδημία Αρχαίας Ελληνικής και Παραδοσιακής Κινέζικης Ιατρικής για την ευκαιρία να βρίσκομαι για έρευνα και σπουδές στην Κίνα, όπου η ζωή μού επιτρέπει να έχω χρόνο και συγκέντρωση και για αυτή τη μελέτη.

4. Παράρτημα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ
ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΚΟΙΝ.ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ
ΓΕΝΙΚΗ Δ/ΝΣΗ ΥΓΙΕΙΝΗΣ
ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΙΑΤΡ. ΚΑΙ
ΥΓ/ΚΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ
ΤΟΜΕΑΣ Α'

Ταχ.Δ/νση:Αριστοτέλους 19
Πληρ.:Π.Χρυσάφη-Νικοπούλου
Τηλ.:8832-136    Αθήναι 21 Φεβρουαρίου 1980
ΑΡΙΘ.ΠΡΩΤ.:574/Α4/1191

ΠΡΟΣ:
1.Όλες τις Νομαρχίες, Διαμερίσματα, Διευθύνσεις και Τμήματα Υγιεινής
2.Ιατρικούς Συλλόγους της χώρας
3.Π.Ι.Σ. Σεμετέλου 7
ΘΕΜΑ : "Βελονισμός"
Σύμφωνα με πληροφορίες μας , ο βελονισμός παρά το ότι αποτελεί αμφιλεγόμενη μέθοδο , αρχίζει να εφαρμόζεται από πολλούς ιατρούς και στη χώρα μας.
Επειδή η ευρεία και ανεξέλεγκτος εφαρμογή του βελονισμού μπορεί να οδηγήσει σε εσφαλμένα συμπεράσματα ως προς την αποτελεσματικότητα της μεθόδου αυτής , θα ανεχόμαστε την εκτέλεση βελονισμού μόνο από ιατρούς που διαθέτουν εμπειρία και έχουν εκπαιδευτεί στη βελονοθεραπεία και σε καμιά περίπτωση από μη ιατρούς οποιοδήποτε επάγγελμα υγείας και αν κάνουν.
Είναι ευνόητο ότι στο χώρο που θα εκτελούνται οι βελονισμοί πρέπει να εφαρμόζονται όλοι οι κανόνες υγιεινής και να υπάρχει αποστειρωτικός κλίβανος για την αποστείρωση των βελονών που χρησιμοποιούνται.

Ο ΓΕΝΙΚΟΣ Δ/ΝΤΗΣ ΥΓΙΕΙΝΗΣ
ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ
ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑΣ
ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΥΓΕΙΑΣ
ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΩΝ ΥΓΕΙΑΣ
ΤΜΗΜΑ Γ'

Ταχ.Δ/νση : Αριστοτέλους 17
Ταχ. Κώδικας : 101 87
Πληροφορίες : Π. Μπαλοθιάρη
Τηλέφωνο : 5235 875/238    Αθήνα , 13 Μαρτίου 1996
Αριθ. πρωτ.
Υ7/1336

Προς :
Νομ. Αυτ/ση Θεσ/νίκης
Δ/νση Δημόσιας Υγείας και Υγιεινής
ΘΕΜΑ : Σχετικά με άδεια Βελονισμού - Ομοιοπαθητικής.
Σε απάντηση του αριθ. πρωτ. 1741/96 εγγράφου σας , σας γνωρίζουμε τα εξής :
1.Σύμφωνα με την Ελληνική Νομοθεσία ο Βελονισμός και η Ομοιοπαθητική δεν είναι αναγνωρισμένες σαν ανεξάρτητες και αυτοτελείς ιατρικές ειδικότητες.
2.To υπουργείο μας δέχεται κατ' αρχήν την εφαρμογή των προαναφερομένων μεθόδων θεραπείας , γιατί η θεραπευτική αγωγή και η μέθοδος θεραπείας , είναι στην ευθύνη και την κρίση του ιατρού που τη συνιστά.
3.Εννοείται ότι , η ανοχή εφαρμογής των πιο πάνω μεθόδων περιορίζεται μόνο σε ιατρούς.
4.Οποιοδήποτε πρόσωπο επιχειρεί τέτοιες πράξεις χωρίς να έχει την προβλεπόμενη από το Νόμο άδεια ασκήσεως ιατρικού επαγγέλματος παραβαίνει τις ισχύουσες διατάξεις των Νόμων και επέχει τις νόμιμες κυρώσεις.

Ο Γενικός Γραμματέας


ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ
ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑΣ
ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΥΓΕΙΑΣ
ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΩΝ ΥΓΕΙΑΣ
ΤΜΗΜΑ Γ'

Ταχ.Δ/νση: Αριστοτέλους 17
Ταχ. Κώδικα : 101 87
Πληροφορίες: Π. Μπαλοθιάρη
Τηλέφωνο: 5235 875/238     Αθήνα, 13 Μαρτίου 1996
Αριθ. πρωτ.
Υ7/1470

Προς:
κ. Νίτσα Λουλέ Θεοδωράκη
 
 
ΘΕΜΑ: Σχετικά με σεμινάριο Βελονισμού σε φυσικοθεραπευτές.
Σε απάντηση της από 1.3.96 αναφοράς σας, σας γνωρίζουμε ότι δεν έχουμε τη δυνατότητα απαγορεύσεως διεξαγωγής σεμιναρίων οποιασδήποτε μορφής και φύσεως, σύμφωνα όμως με τις κείμενες νομοθετικές διατάξεις, ο Βελονισμός είναι ιατρική πράξη και ως εκ τούτου απαγορεύεται η άσκησή του από οποιοδήποτε άλλο επάγγελμα Υγείας.
Σε περίπτωση που διαπιστωθεί ότι ασκείται ο Βελονισμός από μη γιατρούς, θα επιβληθούν οι νόμιμες κυρώσεις.

Ο Προϊστάμενος
της Δ/νσης

Αναφορές
1.    American Academy of Medical Acupuncture, 2015. Certification. [online] Διαθέσιμο στο: <www.medicalacupuncture.org>. [Πρόσβαση στις 9 Ιανουαρίου 2015].
2.    American Board of Medical Acup